megillah

Deze maand vieren Joodse mensen over de hele wereld het Poerimfeest. Gedurende dit feest wordt Gods bevrijding van de Joodse natie herdacht, zoals verhaald in het boek Esther. Deze vreugdevolle tijd is gevuld met spelletjes en plezier, en het belangrijkste van de viering, het lezen van de Boekrol (het boek Esther). Het Bijbelverhaal van de poging om de Joden in het Perzische Rijk uit te roeien wordt soms alleen maar gelezen. Andere keren voeren kinderen het met veel praalvertoon als toneelstuk op. De toehoorders doen mee door Haman (de boosdoener in het verhaal) uit te joelen, en Mordechai (de held van het verhaal) en in sommige gevallen Esther (de heldin) toe te juichen.

Natuurlijk, de echte held is de God van Israël, Die het Joodse volk tegen alle verwachtingen in bewaard heeft. In alle generaties hebben individuen zoals Haman, Herodes, Hitler and Hoessein satanisch geïnspireerde hoop gekoesterd om de Joden te vernietigen. Maar onze soevereine God heeft Zijn trouw steeds opnieuw bewezen, en zal niet toelaten dat Zijn volk vernietigd wordt of dat Zijn plan doorkruist wordt.

Het boek Esther accentueert dit punt op een unieke manier. Weet u, in het hele verhaal wordt God niet genoemd. In het hele boek zult u Zijn Naam of Zijn woorden niet vinden. Wat u daar vindt is een serie van toevallige gebeurtenissen die geen toeval zijn – een serie willekeurige gebeurtenissen die samen een groots ontwerp vormen, dat alleen van een Groot Ontwerper gekomen kan zijn. In feite is het Poerimfeest zelfs vernoemd naar één van die schijnbaar toevallige gebeurtenissen. Het woord “Poerim” komt van het woord ‘pur’ ofwel ‘lot’ (Esther 3:7 en 9:24-26). Het feest heeft zijn naam te danken aan het feit dat Haman het lot wierp om te bepalen wanneer hij zou proberen om het Joodse volk om te brengen. Hij kwam erachter dat er geen goede tijd bestaat om te haten wat God liefheeft!

Veel mensen geloven net als Haman dat het leven door het toeval wordt bepaald, of door de kracht van de menselijke wil, of door een combinatie van beide. Zij wensen elkaar ‘veel geluk’, of spreken van ‘het winnende lot’. Zelfs het gezegde ‘mijn levenslot’ verwijst naar het idee van kans of toeval. Maar de Bijbel leert ons niet dat het leven wordt beheerst door toeval of door de kracht van de menselijke wil. De Bijbel leert ons Gods soevereiniteit. Spreuken 16:33 (Statenvertaling) zegt: “Het lot wordt in de schoot geworpen, maar het gehele beleid daarvan is van de HEERE.”

Ik geloof niet dat het een vergissing was dat God niet wordt genoemd in het boek Esther. Ik denk dat het Zijn heilig gevoel voor humor is. Iemand moet immers wel blind zijn om niet te zien dat Gods hand aan het werk is in het hele verhaal. Het is bijna alsof Hij de gebeurtenissen die Hij regisseerde af durft te doen als alleen maar toeval.

Bijvoorbeeld, twee schijnbaar onbelangrijke aspecten van het verhaal kunnen toeval lijken voor ons menselijk begrip. Toch zijn het deze twee ‘toevallige gebeurtenissen’ die erop wijzen dat God en niet de duivel de details bestuurt.

Ten eerste is er de schoonheidswedstrijd. Wie zou zich in kunnen denken dat God de uitkomst van een schoonheidswedstrijd bestuurt om Zijn plannen te volvoeren? Toch is dat exact wat er gebeurde. Toen koning Ahasveros wilde dat zijn vrouw op een feestmaaltijd verscheen, weigerde zij dat. In zijn boosheid ontdeed de koning zich van de koningin – en riep op tot een schoonheidswedstrijd om een plaatsvervangster te vinden. Dan komt Mordechai op het toneel, een godvruchtige man die zijn nichtje Esther opgevoed had tot een godvruchtige vrouw. Het vreemde is dat hij Esther mee laat doen aan de schoonheidswedstrijd en zij wordt gekozen als de nieuwe koningin voor de machtige Ahasveros (Esther 2:8). Is het toeval dat zij nu in een positie is om het complot te helpen verijdelen om het Joodse volk om te brengen? Nu moet Esther haar leven riskeren om voor haar volk te bemiddelen. Haar hart moet wel beven, maar de urgentie van de woorden van haar oom echoën in haar oren. “En wie weet of jij niet juist voor een tijd als deze tot deze koninklijke waardigheid gekomen bent.” (Esther 4:14). Wie weet!

Het kwellende dilemma van Esther leek een gevolg te zijn van een serie bizarre toevalligheden waarover zij geen controle had. Toch accepteert zij haar ‘levenslot’ met opmerkelijke moed. Ze vraagt om gebed en gaat dan voorwaarts naar het potentiële gevaar met de nu spreekwoordelijke woorden: “Als ik omkom, dan kom ik om.”

Net als Esther hebben velen van ons zichzelf in onplezierige, pijnlijke of moeilijke omstandigheden bevonden ten gevolge van een serie van gebeurtenissen buiten onze macht. Maar in tegenstelling tot onze Joodse heldin is het vaak onze natuurlijke neiging om een uitweg uit die omstandigheden te vinden – en soms, als dat niet mogelijk is, worden we boos of bitter. Het verhaal van Poerim daagt ons uit om anders te reageren. Geloof niet voor één moment dat de omstandigheden van je leven puur toeval zijn, of dat het leven je alleen maar overkomt. Het kan heel goed zijn dat God juist deze omstandigheden heeft verordend om Zijn grote doel te bereiken. Zelfs als we Zijn hand niet aan het werk zien, moeten we Hem gehoorzamen, moedig zijn, en naar Hem opzien om Zijn plannen door ons te volvoeren.

Een tweede ‘toeval’ in het boek Esther betreft een geval van koninklijke slapeloosheid. Twee van de dienaren van de Koning smeden een complot tegen hem. “Toevallig” hoort Mordechai van de samenzwering. Mordechai kon nu tegen zichzelf hebben gezegd: “Hij is niet mijn koning, en het is niet mijn probleem.” De Joden waren tenslotte niet bepaald de meest geëerde burgers van Perzië! Toch doet Mordechai wat eervol is en informeert Esther. Mordechai’s goede daad wordt naar behoren opgetekend. De tijd verloopt. Op een avond heeft de koning één kop koffie teveel op bij zijn dessert en kan niet slapen. “Toevallig” geeft hij bevel dat de koninklijke kronieken aan hem worden voorgelezen en hij wordt er “toevallig” aan herinnerd dat Mordechai zijn leven had gered. Kun je geloven dat juist op dat moment Haman “toevallig” komt binnenlopen? Wanneer de koning aan Haman advies vraagt hoe een man eer te bewijzen, denkt Haman dat hijzelf de man is die de koning eer wil bewijzen. Wat een goddelijke besturing!

Terwijl Mordechai’s goede daad eerst onbeloond leek te blijven, was zijn daad deel van Gods plan om Israël te verlossen. Net als Mordechai moeten we in alle omstandigheden ervoor kiezen om te doen wat goed is. We kunnen nooit onverschilligheid rechtvaardigen voor de gevaren voor hen die rondom ons zijn of die af doen als ‘het probleem van iemand anders’. Het was precies dat soort onverschilligheid dat Hitler in staat stelde om in Nazi-Duitsland zijn vreselijke misdaden te begaan.

Maar in ieder geval gebruikte God een schoonheidswedstrijd om de redding van Zijn volk te bewerkstelligen, en Hij gebruikte een geval van slapeloosheid om Zijn dienstknecht te verhogen en Zijn vijanden te vernederen. Wie weet wat God kan gebruiken in jouw leven?

Soms kunnen onze levens reuze-legpuzzels lijken. Als je ooit geprobeerd hebt om een puzzel van meer dan duizend stukjes te maken, dan weet je dat het de gemakkelijkste manier is om die te vergelijken met het plaatje op het deksel van de doos. Zo is het leven niet. Wij hebben geen kant-en-klare afbeelding om naar te kijken als we proberen de stukjes in elkaar te passen. Soms duurt het even voor de stukjes in elkaar passen, en hebben we geen idee van ‘het grotere plaatje’ – nog niet. Soms worden we in de verleiding gebracht om de stukjes weg te gooien die niet passen in het plaatje dat we voor onszelf zouden ontwerpen. Maar vaak passen juist die stukjes die we weg hadden willen gooien in elkaar om ons Gods gunstige gelegenheden te laten zien.

Binnen ‘Jews for Jesus’ (Joden voor Jezus) spreken we over zulke kansen als ‘GA’s’ – Goddelijke Afspraken. Het is verbazend hoe vaak GA’s zichtbaar worden als we voor een onplezierige taak staan. Zo vaak, als we buiten op de hoeken van de straat staan (en de meesten van ons moeten zichzelf wapenen tegen afwijzing of zelfs tegen verveling wanneer we uitgaan om traktaten uit te delen), ontmoeten we “toevallig” iemand die juist op die dag over de Heere nadacht. Of we verzamelen moed om ongeredde Joodse kennissen op te bellen met wie we al een tijd geen contact meer hebben gehad omdat zij aangaven dat ze niet langer geïnteresseerd waren in het bestuderen van de Bijbel. Tot onze verrassing en vreugde ontdekken we dat er die week iets is gebeurd om hun harten voor de waarheid te openen. Ons onverwachte telefoontje komt als een teken voor hen dat God hun aandacht vraagt.

Vaker wel dan niet gebeuren GA’s wanneer we situaties onder ogen zien die wat moed vereisen. Hoe is het met de situaties in uw leven? Welk soort dingen test uw moed? Getuigen naar een collega of naar buren? Is je leven vol van toevallige gebeurtenissen? Veracht de kleine dingen niet. Het kan zijn dat God je voorbereidt voor een GA. Hij wil dat wij ons realiseren dat Hij zulke afspraken regelt, maar wij kunnen ervoor kiezen om op te komen dagen of de gelegenheid voorbij te laten gaan.

Wanneer je dus voor een situatie staat die intimiderend schijnt, geloof geen moment dat God die niet onder controle heeft. Net zoals in het boek Esther: zelfs al zien we Gods hand niet overduidelijk aan het werk, dan kunnen we toch weten van Zijn subtiele soevereiniteit. Wij kunnen Hem erkennen als Heer, en Hem vertrouwen dat Hij Zijn perfecte wil volvoert. In plaats van gebeurtenissen als ‘toeval’ af te doen, kunnen we Gods plan herkennen. En in plaats van onze moeilijke omstandigheden te verachten, kijken wij uit naar de gelegenheden die zich kunnen voordoen om Gods plannen te vervullen. Wat je ook mag gebeuren, als je om moed vraagt om Hem te vertrouwen en God te gehoorzamen, dan zal Zijn soevereiniteit duidelijk worden, en je zult in staat zijn je te verheugen over Zijn trouwe zorg voor jou!

David Brickner